İyi
durumda olan fizik kondüsyon, sakatlıkları
önlemedeki en temel unsurdur. Normalin
altında fizik kondüsyona sahip olanlar,
travma veya aşırı zorlama sonucu
oluşabilecek sakatlıklara daha yatkındırlar.
Hareketsiz geçirilen dönemi takiben, vücudun
oksijen tüketim kapasitesi belirgin ölçüde
azalır. Yapılan bir çalışma sonucunda; 5
sağlıklı deneğe 20 gün boyunca herhangi bir
fiziksel aktivite olmaksızın yatak
istirahati verilmiş. Bu dönem sonunda
oksijen tüketim kapasitesi %20-45 oranında
azalmıştır. Azalan bu kapasiteyle doğru
orantılı olarak kas kütlesi ve kan hacmi de
azalır. Tüm bunların sonucunda vücudun,
akciğerlerden dokulara sağladığı oksijen
transferi de azalır.
Genel fizik kondüsyon, yıl boyunca yapılacak
olan antrenmanlar ile muhafaza edilebilir.
Ancak yapılacak olan tüm antrenmanlar
belirli bir program doğrultusunda olmalıdır.
Özellikle bu durum ileri yaşlardaki kişiler
için geçerlidir. Ayrıca herhangi bir
hastalık veya sakatlık sonrası, belirli bir
fizik kondüsyona ulaşılmadan, müsabakalardan
uzak durulmalıdır. Isınma egzersizleri
vücudu, yapılacak olan sportif aktiviteye
hazırlamayı amaçlar.
İki temel amacı vardır; Aktivite sırasında
meydana gelebilecek sakatlıkları önlemek ve
performansı arttırmak. İstirahat halinde,
kaslarımıza giden kan akımı minimum
seviyededir ve özellikle kasları besleyen
birçok küçük kan damarı kapalı durumdadır.
Aktivite başladığında, bu damarlar da
açılarak, kaslarımıza giden kan akımı artar.
İstirahat halinde kaslara giden kan miktarı
%15-20 iken, bu oran 10-12 dakikalık
aktivite sonucunda %70-90’ lara ulaşır.
Müsabaka öncesi ısınma egzersizleri,
sakatlık riskini minimuma indirirken
müsabaka performansını maksimuma çıkarır.
Isınma egzersizlerine, büyük kas gruplarını
çalıştırmayı hedefleyerek başlanmalıdır.
Genel bir ısınmayı takiben, yapılacak olan
sportif aktiviteye yönelik daha detaylı
ısınma egzersizleri seçilmelidir. Örnek
olarak; Koşucular, genel ısınma
egzersizlerini takiben alt grup kaslara ve
eklemlere yönelik egzersizleri tercih
etmeliler. Bununla birlikte, kaslara ve
eklemlere yönelik germe egzersizleri
ısınmanın önemli bir parçasıdır ancak aşırı
zorlamalardan mutlaka kaçınılmalıdır.
Isınma egzersiz programının sonunu,
yapılacak olan sportif müsabaka sırasında
sıkça kullanılacak olan özel hareketlerin
tekrar edilmesi oluşturmalıdır.
Egzersizlerin ritmi yavaş yavaş arttırılmalı
ve tüm program 10 ila 30 dakika arasında
tutulmalıdır. Bununla birlikte, her ne
durumda olursa olsun, ısınma egzersizleri
sonrasında terli olan vücudun çabuk soğuyup,
kaslarında aynı şekilde egzersiz öncesi
durumlarına dönmesini engellemek için,
ısınma sonrası vücudu sıcak tutacak
kıyafetler tercih edilmelidir. Isınma
egzersizleri sonrasında ise müsabakaya en
geç 10 dakika içinde başlanılmaldır.
Müsabaka sonrası ise en ideali hafif bir
jogging (yavaş koşu) ile vücuda dinlendirme
egzersizleri yapılmasıdır. Aynı zamanda
yapılacak olan germe egzersizleri vücuda
maksimum verimi sağlayacaktır.
Dr.Rüştü NURAN
TBL Hakemi
Kaynak:
İstanbul Basketbol Hakemleri Derneği Web
Sitesi
|