Basketbol oyununda hücum edebilmek büyük bir
bedensel sanattır. Zaman zaman bir bale sanatçısı
yada jimnastikçi gibi esnek, kıvrak ve estetik olmak
gerekirken, zaman zaman da bir güreşçi yada
boksörden daha kuvvetli ve sert olmayı gerektirir.
Bu açıdan bakıldığında bedenin kondisyonel
özelliklerini geliştirirken, aynı oranda esnekliği
ve estetiği sağlamak durumundayız. Çünkü yapılan
çalışmalar sonucu ortaya çıkan gösteriyi, yani
“basketbolu” izleyenler, ancak bu birleşim
neticesinde ortaya çıkan görsel şova para
ödemektedirler. Bu da ancak ve ancak, sürekli ve
doğru çalışmayla geliştirilebilir. Bu açıdan
yaklaşıldığında duruşlar da, aynı ölçüde yoğun
çalışmayı gerektirmektedir.
Oyuncularımız üçlü tehdit pozisyonunu detaylarıyla öğrenip
(düzeltme gerekmeksizin) hatasız uygulamaya
başladıklarında artık duruşları çalışmaya
geçebiliriz. Üçlü tehdit pozisyonunu duruşlardan
önce öğretmeye başlamamızın sebebi, tüm duruşlarda
bu pozisyonu kullanacak olmamızdan ileri
gelmektedir.
Duruşlar, yazımızın başında da bahsettiğimiz gibi tek ve çift
zamanlı olmak üzere ikiye ayrılırlar. Bu duruşlar
ayrıca top alırken ve dripling sonrası yapılan
duruşlar olarak da kendi içlerinde ayrılabilirler.
Bu iki tip duruşun kullanım yerlerine göre uygulama
alanı bulunur. Örneğin uzun oyuncular genellikle tek
zamanlı duruşu kullanırlarken, forvet ve oyun kurucu
pozisyonunda oynayan oyuncular ise genellikle çift
zamanlı duruşu kullanırlar. Ancak bizler antrenör
olarak oyuncularımızın hepsine her iki duruşuda
özenle ve dikkatle öğretmek ve her teknikte olduğu
gibi detaylara inerek anlatmak durumundayız.
TEK ZAMANLI DURUŞ:
Öncelikle tek zamanlı duruşun
nasıl ve ne amaçla yapılması gerektiğinden
başlayalım. Basitçe anlatmak gerekirse tek zamanlı
duruş, iki ayağın aynı anda yere değmesi ile
yapılır. Bunun sebebi, yani iki ayağın aynı anda
yere temas etmesindeki amaç, hücum oyuncusuna pivot
ayağını rakibin pozisyonuna göre seçme şansını
yaratmasıdır. Bu duruşun genel kullanım alanı alçak
ve yüksek post bölgeleridir. Bu bölgelerde oyuncular
top alırlarken, genellikle tek zamanlı duruşu
kullanırlar. Bu duruşu tercih etmelerindeki
öncelikli sebep, çemberle aralarındaki mesafe çok
yakın olduğu için pivot ayaklarını rakibin duruşuna
ve hamlesine uygun ayarlayabilme isteğidir. Şimdi
gelelim tek zamanlı duruşun nasıl yapılması
gerektiğine.
Bu duruşu top alma esnasında yapıldığı şekliyle anlatarak
başlayalım. Oyuncu topu almak üzere
hareketlenmiştir. (Bu hareketlenme maç ortamında
koşu şeklindedir) Takım arkadaşı, hareketlenen
oyuncuya pası atmıştır ve oyuncu topu almak üzere
koşarken top da ona doğru hareket halindedir. Bu
aşamada topu almak üzere kolları ileriye doğru
uzatmak son derece önemlidir. Ellerimizi topa doğru
uzatmamızın sebebi, topu zaman kaybetmeden yakalama
isteğinden kaynaklanmaktadır. (Bkz. Resim 1) Top
ele temas ettiğinde ayaklarımızdan biri önde, diğeri
arkada olmak üzere her iki ayakta koşu halindedir.
(Bkz. Resim 2)
Top ele değer değmez koşu
kesilip ileriye doğru sanki uzun atlama
yapıyormuş gibi bir hamle yaparak (normal
tempoyu bozmadan ve ileriye atlamayı abartmadan)
ayaklar havada hizaya gelir (yan yana). Topun
ele temasıyla birlikte kollar topu göğüs
hizasına (güvenli bölgeye) doğru çekmeye
başlarlar. (Bkz. Resim 3) Ayakların yerle
temasının kesildiği yerden bir adım ileride, her
iki ayağı aynı anda yere temas ederek durur.
(Bkz. Resim 4) Bu esnada dizler ağırlığı
yaymak ve dengeyi korumak için yay gibi aşağıya
doğru esnerler. Duruş tamamlandığında ise üçlü
tehdit pozisyonunu almak esastır. Bu teknikte
oyuncuların en sık yaptıkları hata top ele temas
ettiği anda durmaktır. Halbuki burada hatalı
yürüme yapmadan bir adım ileride durarak rakibi
geçme şansı bulunmaktadır.
Genelde antrenörler oyuncularını bu
tekniklere önem vermeden ve detaya girmeden
çalıştırdıkları için oyucular da bu teknikleri
doğru olarak öğrenememekte ve doğru olarak
uygulayamadıkları için de avantaj
kaybetmektedirler. Bu sebeple maç ortamında
rakibimize karşı elde edeceğimiz saniyenin onda
biri kadar bir zamanın ya da yarım adımlık küçük
bir mesafenin ne kadar önemli olduğunu göz önüne
alırsak, bu tekniği doğru öğrenip uygulamanın da
o kadar büyük bir avantaj getireceği unutulmadan
çalışmalar planlanmalı ve uygulanmalıdır.
Her iki duruşta da hataları en aza
indirgemek için genel bir deyim kullanmamız gerekir.
“ÖNCE TOPU TUT, SONRA DUR”
Duruşları öğrenebilmek için
kullanılabilecek bazı çalışmalar:
Her iki duruşu da benzer
çalışmalarla geliştirebiliriz. Bu çalışmalar
sırasında unutulmaması gereken hususlar topu almak
için elleri ileriye doğru uzatmak ve her iki duruşta
da, duruş gerçekleştiği anda üçlü tehdit pozisyonunu
göstermektir. Aşağıda anlatılan tüm çalışmalarda
sahadaki bütün antrenörler, oyuncular duruşu
tamamladıklarında yanlış yapanları yanlarına giderek
uyarırlar ve yanlışlarını zaman kaybetmeksizin
düzeltmeye çabalarlar. |
| |
1. TOPSUZ ÖN ÇALIŞMA: Tüm oyuncular dip
çizgide topsuz olarak yan yana dizilirler.
Antrenörün komutuyla hafif tempo koşuya başlarlar.
Antrenörün ikinci komutuyla ellerini birbirine
vurduktan sonra duruş yaparlar. (Antrenör çalışmanın
başında hangi duruşun uygulanacağını belirtir)
Duruşu yaptıklarında üçlü tehdidi gösterirler. |
| |
2. PAS SONRASI DURUŞ ÇALIŞMASI - 1: Tüm
oyuncular birer top alırlar. Hepsi saha içine
dağınık vaziyette yerleşerek topu ileriye doğru (1-2
adımlık bir koşu sonrası yakalayabilecekleri
uzaklığa) atarlar. Topu yakalayınca antrenörün
istediği tekniği uygularlar, yani tek ya da çift
zamanlı stop yaparak üçlü tehdidi gösterirler. |
 |
3. PAS SONRASI DURUŞ ÇALIŞMASI - 2: Tüm
oyuncular orta saha çizgisinde arka arkaya
dizilirler. Ellerindeki topu birinci çalışmada
olduğu gibi ileriye doğru (1-2 adımlık bir koşu
sonrası yakalayabilecekleri uzaklığa yerleştirilmiş
kukaya doğru) atarlar. Topu yakalayınca antrenörün
istediği tekniği uygularlar, yani tek ya da çift
zamanlı stop yaparak üçlü tehdidi gösterirler. (Bkz.
Diagram 1) |
 |
4. DRİPLİNG SONRASI DURUŞ ÇALIŞMASI:
Tüm oyuncular orta saha çizgisinin beş metre
kadar gerisinde arka arkaya dizilirler. Dripling
yaparak sahaya yerleştirilmiş olan kukaya doğru
ilerlerler. Kukaya 1-2 adımlık mesafede duruşa
başlayarak kuka önünde duruşlarını tamamlarlar.
Duruşa başladıkları anda topu yakalayınca
antrenörün istediği tekniği uygularlar, yani tek
ya da çift zamanlı stop yaparak üçlü tehdidi
gösterirler. (Bkz. Diagram 2) |
Murat POLAT
|